Tedbir nafakası, boşanma davası süresince hükmolunan nafakayı ifade eden ve bu süreçte yoksulluk ve iştirak nafakasının yerine geçen bir nafaka türüdür. Hakimin boşanma davası süresince eş ve çocuklar açısından belirlediği nafakaya tedbir nafakası denilmektedir.
Tedbir nafakası duruma göre azaltılabilir ayda artırılabilir. Açılan boşanma davası süresince geçerli olan nafakaya tedbir nafakası denilmektedir.
Ayrı yaşanılan dönemde de tedbir nafakasına hükmedilebilmektedir.
Tedbir nafakası, boşanma kararının kesinleşmesiyle birlikte eş için yoksulluk nafakasına ve çocuklar için de iştirak nafakasına dönüşür.
Boşanma kararının kesinleşmesiyle tedbir nafakası sona erer.
“4721 sayılı Türk Medeni Kanunu
III. Geçici önlemler
Madde 169- Boşanma veya ayrılık davası açılınca hâkim, davanın devamı süresince gerekli olan, özellikle eşlerin barınmasına, geçimine, eşlerin mallarının yönetimine ve çocukların bakım ve korunmasına ilişkin geçici önlemleri re’sen alır.”
Boşanma veya ayrılık davası açıldıktan sonra talep üzerine veya re’sen hakimce hükmedilen geçici bir nafaka türüdür. TMK Md. 169’da düzenlenen ve kanuni dayanağını bulan tedbir nafakası, boşanma veya ayrılık davası açılınca hâkim, davanın devamı süresince gerekli olan, özellikle eşlerin barınmasına, geçimine, eşlerin mallarının yönetimine ve çocukların bakım ve korunmasına ilişkin geçici önlemleri re’sen almakla yetkilidir.
Tedbir nafakası, boşanma veya ayrılık davası açıldığında hâkimin, eşlerin geçimine ve rahatlarını devam ettirmelerine ilişkin re’sen alacağı geçici önlem niteliğindedir. Boşanma davası açıldığında, boşanma kararı verilerek kesinleşmesine kadar evlilik birliği devam edeceğinden, bu kapsamda eşlerin birbirine bakım yükümlülüğü de devam eder. Buna çocukların bakımı da dahildir.
Eşlerin kusurundan bağımsız olarak hükmedilen tedbir nafakası, boşanma davasının açıldığı andan itibaren hüküm ifade etmek üzere karar kesinleşinceye kadar devam eder. Yargılama sonucu verilen karar “kesin hüküm” haline gelinceye kadar ödenen nafaka tedbir nafakasıdır.
Tedbir nafakası geçici bir ödeme ve yargılama süresince hakimce takdir edilen bir nafaka olarak belirli şartların varlığı halinde söz konusu olur. Bazı hallerde hakim re’sen de tedbir nafakası ödenmesine kişilerin durumunu ve çocuklarının geçimini dikkate alarak kendiliğinden de hükmedebilir. Buna göre;
- Tedbir nafakasına ilişkin resmi bir evlilik söz konusu olmalıdır.
- Eşler ayrı yaşamalı ya da evlilik hakkında eşlerden birisi tarafından boşanma davası açılmış olmalıdır.
- Tedbir nafakası ödenmesi gerektiren haklı bir sebep ve kanuna uygun bir gerekçe söz konusu olmalıdır.
- Nafaka için eşin talebi bulunmalıdır.
Tedbir nafakasına hükmedilmesinde eşlerin kusuru ve boşanma davası açılmasında bu kusurun etkisi dikkate alınmaz. Tedbir nafakası daha çok eşlerden birisinin ve çocukların evlilik birliğindeki ekonomik durumuna göre gerileme söz konusu olması haline bağlı olarak hakimce takdir edilen bir nafakadır.
Tedbir nafakası, boşanma davasının devamı ve boşanma kararının kesinleşmesine kadar ödenmesi gereken bir nafaka türüdür. Kesinleşme kararı ile birlikte bu nafaka, boşanan eş bakımından yoksulluk nafakasına ve çocuklar bakımından ise iştirak nafakasına dönüşür.
Nafaka alacaklarında zamanaşımı süresi 10 Yıldır.
Tedbir nafakasının belirlenmesinde hakim genel ekonomik koşulları, ödeme yapmasına karar verilecek olan eşin gelir durumu, malvarlığı, yaşam düzeyi ile olabilecek diğer etkenleri dikkate alarak makul bir şekilde belirler.
Tedbir nafakası geriye etkili bir alacak hakkı doğurur. Karar verildiği andan itibaren icra edilmesi gereken bir ödeme yükümlülüğüne sebep olur.
Eşlerden biri lehine tedbir nafakasına hükmedilmesi ile bu eş lehine alacak doğar.
