Boşanma davalarında aldatma, hukuka uygun olarak elde edilen tanık beyanları, otel/seyahat kayıtları ve mesaj içerikleri gibi somut verilerle ispatlanabilir. Aldatma sadakat yükümlülüğüne aykırı eylemler bütününü ifade eder ve çeşitli eylemleri içerir. Aldatma bir boşanma sebebi olarak ispatlanması hukuki çerçevede özel gayret gerektiren ve insanlar arası ilişikilere dayanan bir eylemdir ve bu ilişkilerin zamanı ve gerçekleşme şeklini ispat etmek de buna dair özenli bir çalışmayı ve süreci iyi yönetmeyi gerekli kılar. Aldatma belirli bir sürece yayılan ve boşanma sürecinde de devam eden eylemler ile ispatlanabilir.
İspat bakımından her şeyden önce elde edilen deliller hukuka uygun ve yasal yöntemler ile elde edilmiş olmalıdır. Bunları kısaca izah edecek olursak;
İletişim Kayıtları: SMS, WhatsApp veya sosyal medya üzerinden yapılan mesajlaşmalar ve arama dökümleri HTS kayıtları mahkemede delil olarak kullanılabilir. Bu kayıtlar olağan dışı bir iletişim bilgisidir ve aldatmanın en önemli göstergelerinin başında gelmektedir. Ancak HTS kaydına girmeyen haberleşme uygulamalarının elde edilmesi her zaman mümkün olmayabilir. Bu durumda bunları temin edecek yöntemlerin de hukuka uygun olması gereklidir.
Tanık Beyanları: Önemli bir göstergedir ve kişilerin aldatan eş ve onunla ilişkide olan kadın ya da erkeğe dair anlatımları ve ilişkiye dair kabulü mümkün olmayan ve aldatma kabul edilecek iletişim ve ilişkilerine dair beyanlar önemli bir kanıttır.
Belgeler ve Kayıtlar: Otel, uçak biletleri ve kredi kartı ekstreleri gibi belgeler aldatma şüphesini somut hale getiren ve gösteren kayıtlardır. Yargıtay aynı odada konaklamayı kadın ve erkek bakımından zinanın delili olarak kabul etmektedir. Geçici Konaklama Yerlerine dair kollukça tutulan kayıtlar ile bunun ispatı yapılabilmektedir. Sosyal medya içerikleri, Kredi kartı ekstreleri, Banka hesap kayıtları gibi kayıtlar ile başkasından çocuk sahibi olmak gibi kayda girmiş eylemler ile de aldatma kat’i suret kazanacaktır.
Kamusal Alanda Çekilen Fotoğraf ve Video Kayıtları: Uygun alanlarda çekilen veya üçüncü kişilerin şahitliğini destekleyen görsel göstergeler sunan videolar ve fotoğraflar ile de aldatma eylemlerinin belirlenmesi ve diğer delilleri tamamlayıcı gösterge olarak mahkemeye sunulması mümkündür.
Gizli kamera yerleştirme, eşin telefon şifresini kırarak mesajları okuma veya ortam dinleme gibi yöntemlerle elde edilen deliller hukuka aykırıdır ve ülkemizde özel dedektiflik de yasal bir meslek olmayıp, bu şekilde kişiler vasıtasıyla toplanan bilgilerin de makul bir süzgeçten geçirilmesi ve değerlendirilmesi gereklidir.
Ayrıca boşanma davası bakımından davacı olan eş önceden ve belirli bir süre bu bilgileri toplamalı ve aşama aşama iddiasını ispat ve boşanma sebebi olan aldatma bakımından bunları uygun bir şekilde mahkemeye avukatının hukuki yardımı ile sunmalıdır.
- WhatsApp ve mesaj kayıtlarının boşanma davasındaki ispat gücü
Bu kayıtların en çok aile hukukunda ve boşanma davalarında delil olarak kullanıldığı bilinmektedir.
Ancak hukuka uygunluk karinesi, mesajların içeriği, taraflara aidiyeti konusunda yapılacak inceleme ve değerlendirmele kapsamında sunulan kayıtları incelemek ve maddi olguyu ispatlamak açısından önemini gözetmek gerekmektedir.
WhatsApp yazışmasında aldatma halinin itiraf edilmesine dair mesaj kayıtları mevcut ise eşler tarafından delil olarak sunulabilmektedir. Yargıtay Hukuk Daireleri tarafından verilen kararlarda da elektronik ortamdaki fotoğraf, film, görüntü veya ses kaydı gibi veriler ve bunlara benzer bilgi taşıyıcıların ancak diğer delillerle desteklendikleri takdirde delil olarak hükme esas alınabileceğine değinilmiştir. (Yargıtay 2. H.D. 25/04/2018 Tarih ve 2016/16661 E., 2018/5566 K.).
- Elde ediliş biçiminin belirleyiciliği: ortak kullanılan cihaz, açık ekran, izinsiz erişim
Kişinin bireysel erişimine kapalı ve hukuken elde edilmesi yasak olan bir yöntemle elde edilen verilerin delil olması mümkün değildir. HMK Md. 189/2 bu konuda açık bir hüküm içermekte ve Mahkemece bunun takdir edilmesini düzenlemektedir.
Delili sunan eş doğrudan mesajın muhatabı ise gönderilen mesajları delil olarak her zaman sunabilir. Ancak üçüncü kişiler ait mesajların sunulması bakımından yasal kısıtlamalar var olduğu dikkate alınmalıdır.
Ayrıca delillerin ekran görüntüsü alma ve mesaj kayıtlarını diğer tarafınki ile birlikte içerme şeklinde esufuldupu dikkate alındığında mesajların akış şekli, içeriği, zamanı ve çok sayıda unsur sunulan mesajların ispat gücü bakımından etkili olacaktır.
WhatsApp mesajlarında, konuşmanın içeriğine müdahale ederek ekleme ya da çıkartmalar yapılarak veyahut da konuşmanın kasten gerçeğe aykırı şekilde yönlendirilmesi gibi ihtimaller de olabileceği dikkate alınmalıdır. Teknolojik ve dijital delillerde olduğu gibi, WhatsApp yazışmaları da genellikle kesin delil olarak kabul edilmez. Bu tür deliller, diğer delillerle birlikte göz önünde bulundurularak, destekleyici delil olarak davanın aydınlatılmasına yardımcı olmaktadır. Çünkü dijital verilerin orijinal halinin bozulması ve ekleme çıkarma konusu olması veya kayıtların asli haline müdahale edilmesi her zaman mümkündür.
Açık ekrandan kişilerin iletişim kaytılarına anlık erişim sağlanması, izinsiz telefon uygulamaları ile telefona müdahale edilerek mesajların çekilmesi ve alınması gibi yasa dışı yöntemlerin sunulan delilin nasıl elde edildiği bakımından değerlendirilmesi gereklidir.
Eşinin telefonunda gördüğü yazışmaların ekran görüntüsünü almış bir eş, boşanma davasında bunu dilekçesine eklemek isterse hukuka aykırı elde edilen delili elde edilme yöntemini açıklamadan mahkemeye sunacak demektir. Burada davayı açna eşin bu veriye ‘izinsiz baktığı, erişti, yine de kullanabilip kullanmayacağıdır ve karşı taraf inkar ederse ne olur’. İnkar halinde delilin elde edilme yöntemi ve sonrasında ise bakılan içeriğin ilgili olduğu boşanmaya konu vakıanın doğru olup olmadığı gündeme gelecektir.
Bu kayıtların orijinal olup olmadığı, mesaj içeriklerinin yapısı, kayıtların akış sistematiği ile taraflarına dair yetkin mercilere bilirkişi incelemesi yaptırılmalı ve kayıtların her yönüyle işin esasına dair olduğu ve uyuşmazlığa dair kanıt teşkil ettiğine yargı mercileri kani olmalıdır.
- Ekran görüntüsünün inkar edilmesi ve bilirkişi incelemesi
Ekran görüntüsü alınan mesajların inkar edilmesi halinde bunun gerçekten var olup olmadığı teknik inceleme konusudur.
Ayrıca teknolojik anlamada var olan verilere ve kayıtlara her zaman müdahale edilmesi mümkündür. Bu sebeple kayıtların inkarı halinde durumun incelenmesi ve sunulan delilin orijinal olup olmadığının belirlenmesi de gerekebilecektir. Müdahale edilen kayıtların maniple edilmiş delil olduğu anlaşılacaktır.
- HMK 189/2 ve TCK 132 kapsamında sınırlar
Boşanma davalarında delil değerlendirmesi HMK Md. 189’a göre yapılır. Buna göre hukuka aykırı olarak elde edilmiş olan deliller, mahkeme tarafından bir vakıanın ispatında dikkate alınamaz. Kanunun belirli delillerle ispatını emrettiği hususlar, başka delillerle ispat olunamaz. Bir vakıanın ispatı için gösterilen delilin caiz olup olmadığına mahkemece karar verilir.
Bu kapsamda mahkeme, delilin elde edilme yönüyle o vakaya dair sunulması bakımından hukuka uygun olup olmadığına ve sunulan bu delilin o vakıanın ispatına yarar nitelikte olup olmadığına karar verecektir.
Bu sınırlamalara aykırı sunulan ve elde edilme şekli hukuka aykırı olan delillerin dikkate alınması 6100 sayılı HMK Md. 189/2 gereğince mümkün olmayacaktır.
Yine 5237 sayılı TCK Md. 132 gereğince de sınırlı sayıda ve belirli kişiler arasında gerçekleşen haberleşmenin zatında diğerleri bakımından erişilebilir olmaması gereklidir. Haberleşme bu şekliyle esasen gizli gerçekleşen bir iletişim şeklidir. Bu gizliliğin kapsamı içerisinde sadece haberleşmenin içeriği değil, aynı zamanda haberleşmenin gerçekleşme şekli, süresi, zamanı ve yerine ilişkin bilgiler de dahildir.
Boşanma davasında eşlerin başka kişiler ile olan haberleşme kayıtlarının elde edilmesi ve sunulması bakımından hukuka uygun yöntemler var olmalıdır. Erişimi kanun gereğince kısıtlı olan bir haberleşme içeriğine boşanmada diğer eşin erişimi hukuk dışı ise sunulan delilin yargılamada ispata uygun bir delil olarak kabul edilmesi de mümkün olmayacaktır. Bu delillerin elde edilme şekli ve içeriği de ispat değeri bakımından önem taşır.
- SSS: Silinen mesajlar mahkemece getirtilebilir mi, mesaj içeriği operatörden istenebilir mi
Whatsapp mesajlarının kayıt yeri ABD’dir ve bu sebeple boşanma davasında silinen mesajların getirtilmesi de olağan ve mümkün değildir. GSM operatörlerinin telefon mesaj kayıtları bakımından mesaj kaydı tutması halinde mesaj zaman ve gönderim bilgilerini sunabildikleri, bazı hallerde içerik bilgisi sunamadıkları bilinmektedir.
Whatsapp kayıtları ise GSM operatörleri tarafından tutulmamakta bu kayıtlar uygulamayı sunan Firma tarafından ABD’de tutulmaktadır.
İlgili Hukuki Rehberler
Boşanma davasında delil değerlendirmesi ile anlaşmalı boşanmanın şartları farklı konulardır. İlgili rehberler için anlaşmalı boşanmanın koşulları ve aile konutu şerhiyle konutun korunması yazılarını inceleyebilirsiniz.
