HTS kaydı, “Historical Traffic Search” (Tarihsel Trafik Arama) ifadesinin kısaltmasıdır ve genellikle telefon görüşmeleri, mesajlaşmalar ve baz istasyonu sinyalleri gibi telekomünikasyon verilerinin geriye dönük incelenmesi anlamına gelir. Türkiye’de bu kavram özellikle ceza soruşturmalarında ve istihbari faaliyetlerde önemli bir delil kaynağı olarak öne çıkar.
HTS kayıtları, bir kişinin kimlerle, hangi zaman aralığında, hangi telefon numarası üzerinden ve hangi baz istasyonundan iletişim kurduğuna dair teknik verileri içerir. İçerik bilgisi (konuşma kaydı) içermez, sadece iletişim trafiğine yönelik logları kapsar. Bu kayıtlarda konuşma içerikleri yer almaz; sadece görüşmenin gerçekleştiği bilgisi bulunur. Lokasyon bilgileri yaklaşık olarak belirlenir; baz istasyonu üzerinden yapılan tespitler %100 doğrulukla adres göstermez. Zaman sınırlamaları vardır: Operatörler HTS verilerini genellikle 2-5 yıl arasında saklar.
HTS (Historical Traffic Search) kayıtları, yani cep telefonu baz istasyonu sinyal bilgileri, belirli bir kişinin geçmişte nerede bulunmuş olabileceğine dair bilgi sunar. Bu tür veriler, mahkemelerde delil olarak kullanılabilir, ancak kullanımı belirli usul ve esaslara tabidir. Ancak baz istasyonunun çevrim alanı içerisinde olduğunu ortaya koyar ancak nokta bazı mekansal bir yer bilgisini belirlemek HTS’nin teknolojik içeriği bakımından mümkün değildir. Baz istasyonlarının kapsama (çevrim) alanı; kullanılan frekans, anten yüksekliği, coğrafi koşullar, çıkış gücü ve teknolojiye bağlı olarak 0 – 35 km arasında değişir. Şehir içi yoğun yapılaşmada 200 – 1000 metre arasında değişebilirken, kırsal ve düzlük alanlarda bu menzil 5 – 15 km üzerine çıkabilir.
HTS kayıtları ceza ve hukuk davalarında delil olarak kabul edilebilir. Özellikle;
Ceza davalarında (cinayet, uyuşturucu ticareti, örgüt üyeliği gibi ağır suçlar),
İletişimin tespiti ve analizinde
Şüphelilerin olay yerinde bulunup bulunmadığının tespitinde Mahkemeler HTS kayıtlarını değerlendirmektedir.
Ancak bu kayıtların tek başına delil olarak kullanılması genellikle yeterli görülmez; diğer delillerle birlikte değerlendirilmesi gerekir.
Telefon dinleme ve sinyal tespiti, ancak hakim kararıyla mümkündür (CMK Md. 135). HTS verileri, bu kapsamda toplanmışsa hukuka uygundur.
HTS kayıtlarının kişisel veri olduğu ve özel hayata saygı hakkı kapsamında değerlendirildiği AYM Kararları ile de sabittir.
Usulsüz şekilde elde edilen HTS kayıtları “hukuka aykırı delil” sayılır ve mahkeme tarafından dikkate alınmaz.
Mahkemelerce bu delil ilgili mercilerden karar ile getirtilmelidir.
HTS kayıtlarına erişim, yalnızca belirli şartlarda ve yetkili mercilerin kararıyla mümkündür:
1. Savcılık Talebi ve Sulh Ceza Hakimliği Kararı
Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (CMK) 135. maddesi uyarınca, bir suç soruşturması kapsamında savcılık iletişimin tespiti, dinlenmesi ve kayda alınması talebinde bulunabilir.
Bu talep sulh ceza hâkimi tarafından onaylanmalıdır.
Hakim kararı olmadan HTS kaydı alınamaz.
2. İstihbarat Amaçlı Talepler
Milli İstihbarat Teşkilatı (MİT), Emniyet Genel Müdürlüğü veya Jandarma gibi kurumlar, önleme amaçlı (örneğin terörle mücadele) HTS verisi talep edebilir.
Bu talepler, İletişim Başkanlığı ve ilgili mahkemelerin denetimi altında gerçekleştirilir.
3. Kişisel Talep: Mahkeme Kararıyla
Kişisel davalarda (örneğin boşanma, şiddet, aldatma iddiaları vs.) bir taraf, karşı tarafın HTS kayıtlarına erişmek isteyebilir.
Aldatma olaylarını ispat bakımından iletişimi gösteren bir kayıt olarak değerli bir veri olsa da içerikten yoksun olan bu kayıtların ileri sürülen olayları ispat bakımından önem ve değeri mahkemece değerlendirilmelidir.
Yine Mahkemece destekleyici delil vasfında olan bu bilgilerin, diğer tanık beyanları, fotoğraf ve sosyal medya kayıtları ile birlikte bir bütün olarak ele alınması delil bütünlüğünün bir parçası olarak dikkate alınması mümkündür. Ancak HTS kaydı bir şüpheyi göstermekte ise de kesin bir sonuca ulaşmaya imkan verecek ek bilgilerden yoksundur ve yetersiz bir delildir.
Mahkeme, özel hayatın gizliliği ile delil elde etme ihtiyacı arasında denge kurarak HTS kayıtlarının ilgili mercilerden getirtilmesine karar verebilir.
AYM Kararı – Tutuklama Bakımından HTS’nin Delil Vasfı ve Hukuki Niteliği
AYM’nin kararlarında yer verdiği üzere “HTS kaydı” ile ceza hukuku bakımından suçun şüpheli veya sanıkça işlendiğine dair bir sonuca varılamaz.
HTS kayıtları ardışık aranma olaylarında itibar edilen bir delil olarak kabul edilse de cezai sorumluluğu tespit bakımından geçerli bir kanıt teşkil etmesi olanaksızdır.
AYM, eski HDP Milletvekili Hüda KAYA’nın tutuklanmasına ilişkin verdiği kararda (25 Şubat 2025 tarihli ve 2023/102251 Başvuru Numaralı), tutuklamaya gerekçe gösterilen HTS kayıtları için “İçeriği belli olmayan görüşme kayıtlarının kuvvetli suç belirtisi olarak kabulü mümkün görülmemiştir” denilmiştir. Karar’da yapılan tespit şöyledir: “Bu HTS kayıtlarının dokuz yıllık bir süreye ilişkin olduğu görülmüştür. Bu zaman zarfında bir siyasetçinin onlarca farklı kişi ile görüşmesi olağan bir durumdur. Pek çok kişinin çeşitli sebeplerle irtibat kurmak isteyeceği bir siyasetçinin kendisini arayan kişilerin kim olduğunu bilmemesi dahi mümkündür. Bu durumda somut olayın koşulları itibarıyla -içeriği belli olmayan- bu telefon görüşme kayıtlarının başvurucuya isnat edilen suçlar bakımından kuvvetli suç belirtisi olarak kabulü mümkün görülmemiştir.”
Tutuklama bakımından kuvvetli suç şüphesini ispatta bir eylemi göstermeyen HTS kaydı içerik bilgisinden yoksun bir şekilde delil olarak sunulsa dahi dikkate dahi alınamaz.
Yargıtay’ın değişik ve muhtelif konulara dair aldığı kararlarda, içeriği belli olmayan HTS kayıtlarının mahkûmiyet için yeterli olmadığı; içeriği tespit edilemeyen HTS kaydının mahkûmiyet için yeterli olmadığı, baş sanığın cep telefonunun olay gecesi farklı baz istasyonlarından sinyal almasının, sanığın suç mahallinde bulunduğunu kesin olarak göstermediği, bu nedenle mahkûmiyet için yeterli delil sayılamayacağı belirtilmiştir.
HTS bir sosyal olay bilgisini içermez. Kişinin elinde olan ya da aboneliği bulunduğu telefon hattının iletişim bakımından nerede olduğuna dair bilgi verir ve kesni kes o hattı ve takılı olduğu telefonu da abonem olan kişi dışında bir kişi de kullanabilir. Bu durumda tek başına HTS verisi ile bir sonuca varmak ve başkaca deliller olmadan değerlendirme yapmak hatalıdır. Kaldı ki konuşma bilgisinin içeriği yoksa suç şüphesi bakımından ya da başka bir şüphe yönüyle de kesin bir sonuca ulaşmak da olanaksızdır.
HTS verileri doğru değerlendirilmek ve başkaca deliller ile mukayese edilmek suretiyle analiz edilmelidir ve tek başına kuvvetli bir yargıya bu veriler ile varmak mümkün değildir.
