Evlilik birlikteliğinde kişisel mallar, edinilmiş mallar içerisinde yer almayan mallar olup, TMK m. 220’de sayılmaktadır. Buna göre;
a. Eşlerden birinin yalnız kişisel kullanımına yarayan eşya ( TMK 220/1)
Eşlerden sadece birinin kişisel kullanımına özgü olan, giysi, süs eşyası, aksesuar, spor araç ve gereçleri gibi mallar kişisel maldır.
Bir eşin kullanımına özgülenmiş olsa bile her iki eşin de kullanabileceği otomobil, yatırım amacıyla alınan altın gibi eşyalar kişisel mal sayılmamaktadır.
b. Mal rejiminin başlangıcında eşlerden birine ait bulunan veya bir eşin sonradan miras yoluyla ya da herhangi bir şekilde karşılıksız kazanma yoluyla elde ettiği malvarlığı değerleri (TMK 220/2),
Eşlerin mal rejiminin başlangıcından önce, evlilik tarihinden önce, sahip olduğu malvarlığı değerleri kişisel mal sayılmaktadır.
Mal rejiminin başlangıcından sonra, evlilik tarihi itibariyle, miras yolu ile edinilen mallar da kişisel mal sayılmaktadır.
Mal rejiminin başlangıcından sonra, evlilik tarihi itibariyle, eşlerden birine yapılan bağış(hibe) gibi karşılıksız kazandırmalar kişisel mal sayılmaktadır.
c.Manevî tazminat alacakları (TMK 220/3)
Evlilik birlikteliğinde eşlerden birinin, “kişilik haklarına saldırı sonucu olarak elde ettiği manevi tazminat” kişisel mal sayılmaktadır.
d. Kişisel mallar yerine geçen değerler (TMK 220/4)
Evlilik birlikteliğinde kişisel mallar ile yapılan tasarruf sonucu sahip olunan malvarlığı değerleri de kişisel mal sayılmaktadır.
Burada Kanun Koyucu tarafından kişisel malların varlığının korunması amaçlanmaktadır. Örneğin miras yolu ile intikal eden bir arsanın satılarak, arsanın bedeli ile alınan bir daire kişisel maldır. Gene manevi tazminat geliri ile alınan altınlar da ikame ilkesi gereğince kişisel mal sayılacaktır.
Eşler arasında aksine bir anlaşma yoksa, kişisel malların gelirleri de edinilmiş mal sayılacağından bu hususa dikkat edilmelidir. Örneğin kişisel mal olan taşınmazın kira ve ürün geliri edinilmiş mal iken, bu taşınmazın satımından elde edilen para veya bu para ile alınacak bir taşınmaz ikame kuralı gereği kişisel mal sayılacaktır.
e. Sosyal güvenlik ve yardım kurumlarınca ya da çalışma gücü kaybı nedeniyle ödenen toptan ödeme veya tazminatların hak sahibinin kalan yaşam süresini karşılayacak olan miktarı (m. 22/8)
Eşlerden birine sosyal güvenlik veya sosyal yardım kurumlarınca yapılmış olan ödemeler ile çalışma gücü kaybı nedeniyle ödenen toptan ödeme veya tazminatların, toptan ödeme veya tazminat yerine ilgili sosyal güvenlik veya sosyal yardım kurumunca uygulanan usule göre ömür boyunca irat bağlanmış olsaydı, mal rejiminin sona erdiği tarihte bundan sonraki döneme ait iradın peşin sermayeye çevrilmiş değeri ne olacak idiyse, tasfiyede o miktarda kişisel mal olarak hesaba katılır. Zira bu ödemelerin hesabında ortalama yaşam süreleri dikkate alındığından söz konusu ödemelerin diğer eşe ait olduğunun kabul edilmesi hakkaniyete aykırı olacaktır. TMK’nın 228/2 hükmü söz konusu ödemenin yapıldığı eşin kalan yaşam süresine ilişkin sosyal güvenliğini koruma amacı gütmektedir.
Yargıtay 8. HD, kalan yaşam süresinin hesabında TRH 2010 yaşam tablosunu dikkate alarak değerlendirme yapmaktadır, PMF tablolarını dikkate alan hesaplamaları esas alan kararlar ise bozulmaktadır.
SÖZLEŞME GEREĞİNCE KİŞİSEL MALLAR KAPSAMINA ALINABİLEN EDİNİLMİŞ MALLAR
TMK’nın 221. maddesine göre normalde “edinilmiş mal” vasfında olan bazı malvarlığı değerlerinin, eşler arasında yapılacak bir sözleşme ile “kişisel mal” statüsüne sokulabilecektir.
Sözleşme ile kişisel mal olarak belirlenebilecek edinilmiş mallar şunlardır:
a. Bir meslek icra ya da işletme faaliyeti için gerekli olan ve edinilmiş mallara dahil olması gereken malvarlığı değerleri sözleşme ile kişisel mal sayılabilir. Örneğin bir avukatın büro malzemeleri, bir matbaanın teçhizatı, bir doktorun muayenehanesi için gerekli alet ve edavat ile demirbaşlar vs. sözleşme ile kişisel mal olarak belirlenebilir.
b. Kişisel malların gelirleri de sözleşme ile kişisel mal sayılabilir. Normalde kişisel mal gelirleri edinilmiş maldır ancak bunun kişisel mal sayılacağı sözleşme ile kararlaştırılabilir.
