Acele Kamulaştırma, normal Kamulaştırmadan tamamen farklı bir kamulaştırma şeklidir. Bilindiği gibi kamulaştırma, özel kişi-kuruluşların mülkiyetindeki taşınmazların kamu yararının gerektirmesi halinde bedeli karşılığında devlet ve kamu kurumlarının mülkiyetine geçirilmesidir.
Kamulaştırmada, kamulaştırma yapılabilmesi için belirli şartlar ve usuller vardır. Mesela, Kamulaştırma yapılabilmesi için kamu yararı kararı alınması bir gerekliliktir. Kamu yararı kararı alındıktan sonra takdir komisyonu kurularak taşınmazın tahmini bedeli belirlenir. Daha sonra malikler pazarlığa çağrılarak anlaşma yoluyla kamulaştırma yapılmasına çalışılır. Anlaşma olmaması halinde dayanağı bilgi ve belgeler ile asliye hukuk mahkemesinde tapu tescili ve bedel tespiti davası açılır. Mahkemece hazırlanan meşruhatlı davetiye taşınmaz maliklerine gönderilerek kamulaştırma işlemine karşı 30 gün içerisinde idari yargıda dava açılabileceği ifade edilir. Bedele dair uyuşmazlıklar adli yargı merciinde devam eder. Asliye hukuk mahkemesi tarafından gönderilen meşruhatlı davetiyenin tebliği üzerine 30 gün içerisinde idare mahkemesinde dava açılmalıdır.
Kamulaştırma ile ilgili ayrıntılı yazımıza buradan ulaşabilirsiniz.
Acele Kamulaştırma Usulü
Acele Kamulaştırma, 2942 sayılı Kanunun 27. Maddesine göre yapılır. Buna göre 3634 sayılı Milli Müdafaa Mükellefiyeti Kanununun uygulanmasında yurt savunması ihtiyacına veya aceleliğine Cumhurbaşkanınca karar alınacak hallerde veya özel kanunlarla öngörülen olağanüstü durumlarda gerekli olan taşınmaz malların kamulaştırılmasında kıymet takdiri dışındaki işlemler sonradan tamamlanmak üzere ilgili idarenin istemi ile mahkemece yedi gün içinde o taşınmaz malın 10 uncu madde esasları dairesinde ve 15 inci madde uyarınca seçilecek bilirkişilerce tespit edilecek değeri, idare tarafından mal sahibi adına 10 uncu maddeye göre yapılacak davetiye ve ilanda belirtilen bankaya yatırılarak o taşınmaz mala el konulabilir.
Acele kamulaştırmalarda olağan kamulaştırmadan farklı olarak önce taşınmaza el konulur. Sonra maliklere tebligat yapılarak dava hakları bildirilir. Bedel mahkemece tespit edilerek malikler adına bloke edilir. Daha sonra yürütülecek kamulaştırma sürecinde bu bedel de dikkate alınır. Acele kamulaştırma işlemlerine taşınmaza el konulduktan sonra yapılan tebligat üzerine 30 gün içerisinde idari yargıda dava açılabilir. Yine acele kamulaştırma kararının resmi gazetede yayımlanması üzerine dava konusu edilebilir. İvedi yargılama usulüne tabidir. Bu kararların yargılamasında acelelik hali değerlendirilir. Plan ya da projeye dayalı olarak yürütülüp yürütülmediği değerlendirilerek dava açılmalıdır.
Acele kamulaştırma davasının tarafının dava devam ederken alınabilecek geçici önlemlerden yararlanabilmesi önemlidir. Ayrıca dava açılması ya da geçici tedbire karar verilmesi için gerekli idari başvuru ve dava açma sürelerini de kaçırmaması gerekir. Bu nedenle davanın tarafının dava sonunda acele kamulaştırmadan kaynaklı tüm haklarını tam olarak kazanabilmesi için profesyonel hukuki yardımdan faydalanmaları gerekmektedir.
İdari davalar ile ilgili olarak Ankara İdare Avukatı başlıklı yazımızı inceleyebilirsiniz.
