Belirli yasal sınırlamalar dahilinde kişinin ölmeden önce istediği yasal mirasçısına mirasını bırakması mümkündür. Ancak bu durumda mirasta yasal olarak saklı payları bulunan mirasçıların haklarına halel gelmemeli, yani kanunen korunan miras oranları zarar görmemelidir. Aksi takdirde mirasçıların dava açma hakkı doğar.
Diğer yandan kişi yaşadığı sürece kişisel malında istediği şekilde tasarruf edebilir. Ölümüyle birlikte ise yasal mirasçıları ölmeden önce yaptığı bu tasarruflar bakımından tenkis davası açarak saklı paylarına müdahale edilmişse bunun giderilmesini isteyebilirler.
Diğer Mirasçılar Bu Duruma İtiraz Edebilir Mi?
Yasal mirasçılar, miras bırakanın yaptığı tasarruflara ölümüyle mirasçı statüsü kazanmaları halinde ve saklı payları ihlal edilmiş ise itiraz edebilirler.
Bu kapsamda kanunda itiraz ileri sürülmesi kapsamında tenkis davası, ölüme bağlı tasarrufların iptali davası ve ve muris muvazaası denilen genel ve yaygın bir dava türü olan davanın açılması mümkündür. Teknik açıdan miras bırakanın yaptığı tasarrufun tanımlanması ve buna göre dava konusu olması gerekmektedir.
Mirasın Adaletsiz Dağıtılması İptal Edilebilir Mi?
Mirasın adaletsiz dağıtılması miras bırakanın yaptığı hukuka aykırı tasarruflar ile söz konusu olabilir. Bu durumda yapılan dağıtımlar hakkında üç ayrı dava açılabilir:
a) Tenkis davası, saklı paya yapılan müdahaleleri iptal ettirmek ve saklı paydaki eksikliğin giderilmesi amacıyla açılır.
b) Muris muvazaası davası ise mal kaçırma amaçlı yapılan muvazaalı işlemlerin iptali amacıyla açılır ve mahkemece bu tasarrufların iptal edilmesi halinde işleme konu miras malı yeniden mirasçılara payları oranında dönmüş olur.
c) Ölüme bağlı tasarrufun iptali ise mirasa konu malların miras bırakan tarafından ölümünden önce yapılan işlemler ile elden çıkarılması ve mirasçıların bu maldan pay almalarının önlenmesi olup, burada yapılan tasarruf ile hak sahibi olan üçüncü kişiler aleyhine açılacak dava ile tasarrufların iptali sağlanabilir.
Bahse konu davaların açılmasında ölüm tarihi ve dava açmada kanuni sürelere dikkat edilmelidir.
Diğer Çocuklar Tenkis Davası Açabilir mi?
Tenkis davası, diğer mirasçıların mirasa konu saklı paylarında miras paylaştırılması sonucunda meydana gelen eksilmenin belirlenmesi ve giderilmesi amacıyla açılan bir davadır.
Yasal olarak miras hakkının yarısı saklı paydır ve bu saklı paya yapılan müdahalelerin miras bırakanın ölümüyle tenkis davası açılması ile korunması sağlanabilir.
Tapuda Yapılan Satış İşlemi Miras Davasına Konu Olabilir Mi?
Tapuda yapılan ve mirastan mal kaçırma amacıyla satış gösterilen ya da mirasçılardan birisine devir amacıyla yapılan ve satış gösterilen işlemlerin dava konusu olması mümkündür. Mal kaçırma amacıyla yapıldığı yönünde şüphe bulunan ve görünürde satış olan işlemlerin muris muvazaası olduğu kabul edilmektedir.
Yapılan işleme göre şimdiden öngörülmesi mümkün olmayan bazı taşınmazların satışı da aynı şekilde niteliğine göre miras davasına konu olabilir.