Whatsapp bir haberleşme uygulaması ve iletişim ağı olarak insanlar arasında yoğun bir şekilde kullanılmaktadır.
Bu kullanıma bağlı olarak ceza soruşturması ve hukuk davaları bakımından ve özellikle aile hukuku ilişkileri yani boşanma davaları bakımından bu haberleşme kayıtlarını incelemek ve değerlendirmek gerekmektedir.
WhatsApp Messenger, akıllı telefonlar için geliştirilen, platformlar arası çalışma özelliğine sahip bir anlık mesajlaşma ve arama veya haberleşme uygulamasıdır. WhatsApp’ın genel merkezi Mountain View, Kaliforniya, ABD’de bulunmaktadır. Şirket, Meta (eski adıyla Facebook) bünyesinde faaliyet göstermektedir. Doğrudan bir müşteri iletişim hattı mevcut değildir.
Whatsapp, Ana Merkezi ABD’de olduğu için mesaj kayıtlarının varlığına dair ilgili işletmeciden bir bilgi almak ve bunu teyit etmek mümkün değildir ve buna dair taleplerin de karşılanması hayati ve devlet güvenliği bakımından bir risk söz konusu olmadıkça olağan değildir. Çünkü kişisel verileri koruma ve saklama konusunda işletmeci kullanıcıya bir taahhüt sunmaktadır ve hizmeti sunmanın karşılığında bunu garanti etmektedir. Dolayısıyla bu kayıtların ancak haberleşmenin taraflarınca sunulması halinde bir delil vasfı bulunduğu kabul edilmektedir.
Bu bakımdan ülkemizde bu kayıtların tamamen taraflarca kayıt altına alınarak sunulması söz konusudur ve bu durum da haberleşmenin varlığına dair bir şüpheyi beraberinde getirmektedir ve çoğu zaman kişilerin başkalarına ait olan yazışmaları da kendilerine aitmiş gibi veya o haberleşmenin tarafıymış gibi elde ederek mahkemelere veya savcılığa sundukları bilinen vakalardır. Bu durumda yargılama mercileri analitik tetkik yapmak ve bu hususu bilirkişi vasıtasıyla veya sair surette belirlemek ve içeriğine dair rapor almak durumundadırlar.
Bu kayıtlar, boşanma davaları, alacak davaları, iş hukuku davaları, hakaret ve tehdit suçları ile dolandırıcılık suçlarında genellikle delil vasfı yüksek olan haberleşme içerikleridir. Bu sebeple kayıtları düzgün tutmak, özgünlüğünü bozmamak, orijinal haliyle ve akış sistematiğine uygun olarak ve tarih bazında yargı mercilerine sunmak ve sadece ekran görüntüsü ile değil akışı gösteren video kaydı ile vermek delil olma ve delil olarak kabul edilem olasılığını artıracaktır.
1. Ceza Hukuku Bakımından
Öncelikle kayıtların sahibi ve tarafı olan kişileri belirlemeye imkan verecek şekilde elde edilmesi, sunan kişinin bu kayıtların tarafı olması, kayıtların tahrip edilmemiş ya da zarar görmemiş olması ve ceza soruşturması bakımından ise ispata yarar veya şüpheyi ortaya koyan nitelikte olması gereklidir. Destekleyici bir delil niteliğindedir ve kayıtların başkaca deliller ile desteklenmesi özellikle aile hukuku ve diğer hukuk davalarında daha önemlidir. Ceza hukuku bakımından ise daha geniş kapsamlı bir kullanım alanı bulunmaktadır ve delil olarak kabul edilme olasılığı daha yüksektir ve çoğunlukla bir şüphe başlangıcı niteliğini taşır.
Haberleşmenin gizliğini ihlal etmek suretiyle başkalarına ait olan ancak şikayetçi ile ilgili olan yazışma ve kayıtların bu kişilerden birisinden veya başka bir hukuka aykırı yöntemle ya da suç işlenerek elde edilmesi halinde ceza hukuku bakımından CMK Md. 217 kapsamında hukuka uygun bir delil söz konusu değildir ve mahkemece ya da Cumhuriyet savcılığında öncelikle delilin niteliği ve hukukiliği değerlendirilmek durumundadır.
Elde etme yöntemi, maddi olguya dair içeriği, sunulma şekli ve kapsamı bakımından ceza hukuku yönüyle WhatsApp kayıtlarının değerlendirilmesi kanuni bir zorunluluktur.
2. Hukuk Davaları Bakımından
Whatsapp yazışmaları HMK Md. 199 kapsamında delil olarak sunulabilen ve alacağın/borcun varlığı bakımından hukukiliği değerlendirilmesi gereken ve uyuşmazlık konusunu ispata elverişli olup olmadığı gözetilmesi gereken ve belirli sınır aşan parasal değerlerde ise enetle ispat kuralına tabi olan kayıtlardır. Ancak kanuni sınırı aşmayan borç ve alacak ilişkilerinde ispat bakımından yasal bir delil olduğu ve dikkate alındığı bilinmektedir.
İş davalarında ise iş akdinin sonladırılması ve işyerinde kullanılan yazışma gruplarında paylaşılan bilgiler bakımından bir değeri ve önemi bulunmaktadır.
3. Aile Hukuku Bakımından
Bu kayıtların en çok aile hukukunda ve boşanma davalarında delil olarak kullanıldığı bilinmektedir.
Ancak hukuka uygunluk karinesi, mesajların içeriği, taraflara aidiyeti konusunda yapılacak inceleme ve değerlendirmele kapsamında sunulan kayıtları incelemek ve maddi olguyu ispatlamak açısından önemini gözetmek gerekmektedir.
WhatsApp yazışmasında aldatma halinin itiraf edilmesine dair mesaj kayıtları mevcut ise eşler tarafından delil olarak sunulabilmektedir. WhatsApp mesajlarında, konuşmanın içeriğine müdahale ederek ekleme ya da çıkartmalar yapılarak veyahut da konuşmanın kasten gerçeğe aykırı şekilde yönlendirilmesi gibi ihtimaller de olabileceği dikkate alınmalıdır. Teknolojik ve dijital delillerde olduğu gibi, WhatsApp yazışmaları da genellikle kesin delil olarak kabul edilmez. Bu tür deliller, diğer delillerle birlikte göz önünde bulundurularak, destekleyici delil olarak davanın aydınlatılmasına yardımcı olmaktadır. Çünkü dijital verilerin orijinal halinin bozulması ve ekleme çıkarma konusu olması veya kayıtların asli haline müdahale edilmesi her zaman mümkündür.
Bu kayıtların orijinal olup olmadığı, mesaj içeriklerinin yapısı, kayıtların akış sistematiği ile taraflarına dair yetkin mercilere bilirkişi incelemesi yaptırılmalı ve kayıtların her yönüyle işin esasına dair olduğu ve uyuşmazlığa dair kanıt teşkil ettiğine yargı mercileri kani olmalıdır.
Yargıtay Hukuk Daireleri tarafından verilen kararlarda da elektronik ortamdaki fotoğraf, film, görüntü veya ses kaydı gibi veriler ve bunlara benzer bilgi taşıyıcıların ancak diğer delillerle desteklendikleri takdirde delil olarak hükme esas alınabileceğine değinilmiştir. (Yargıtay 2. H.D. 25/04/2018 Tarih ve 2016/16661 E., 2018/5566 K.).
