Özel esaslar Kod listesi alınma, sahte fatura kullanma ve düzenlemenin sonucu olarak mükelleflerin listeye alınmasıdır. Günümüzde vergi mükellefleri bilerek veya bilmeyerek sahte fatura kullanma durumuyla karşı karşıya gelmektedirler.
Özel esaslar Kod listesi diğer bir ifadeyle maliyenin kara listesidir. Bu listedekilerin iade vb. tüm işlemleri daha sıkı prosedürlere tabi tutulmaktadır. İsmi bu listede yer alanlarla işlem yapanlar da sıkıntıya girmekte, vergi incelemesiyle karşılaşma ihtimalleri yüksek olmaktadır. Bu nedenle bu listeye giren mükellefler ciddi sıkıntıya girmekte, bu mükelleflerle ticaret yapılmak istenmemektedir.
Peki, özel esaslar listenin yasal dayanağı var mıdır? Varsa nedir?
Özel esaslara tabi mükellefler listesinin yasal bir dayanağı yoktur. Bu listenin dayanağı Maliye Bakanlığı’nca yayımlanan KDV tebliğleridir. Tebliğler dışında herhangi bir dayanağı yoktur.
Yasal dayanağı bulunmayan sadece genel tebliğlere dayanan Koda alma işlemi hukuki midir?
Değildir. Koda alma işleminin ne yasal ne de Anayasal bir dayanağı yoktur. Anayasa’nın çalışma ve sözleşme hürriyetini düzenleyen 48. maddesinin 2. fıkrasında; devletin, özel teşebbüslerin milli ekonominin gereklerine ve sosyal amaçlara uygun yürümesini, güvenlik ve kararlılık içinde çalışmasını sağlayacak tedbirleri alacağı, “Çalışma Hakkı ve Ödevi” başlıklı 49. maddesinin 2. fıkrasında; devletin, çalışanların hayat seviyelerini yükseltmek, çalışma hayatını geliştirmek için çalışanları ve işsizleri korumak, çalışmayı desteklemek, işsizliği önlemeye elverişli ekonomik bir ortam yaratmak ve çalışma barışını sağlamak için gerekli tedbirleri alacağı hükmüne yer verilmiş, “Vergi Ödevi” başlığını taşıyan 73. maddesinin 3. fıkrasında; vergi, resim, harç ve benzeri mali yükümlülüklerin kanunla konulacağı, değiştirileceği veya kaldırılacağı belirtilmiştir.
Buna göre, devletin, çalışma hayatına ilişkin düzenlemeleri yapması ve buna dair tedbirleri alması görevken, çalışma, çalışanlar açısından hak ve ödevdir. Gerek bu alanda yapılacak düzenlemelerin, gerek çalışma hayatının bir sonucu olan vergi, resim, harç ve benzeri mali yükümlülüklerle ilgili düzenlemelerin yasa ile yapılması ise zorunludur. DAYANAĞINI ANAYASA’YA UYGUN OLARAK ÇIKARILMIŞ OLAN KANUNLARDAN ALMAYAN DÜZENLEMELERLE BİR TAKIM HAK VE YÜKÜMLÜLÜKLER GETİRİLEMEZ. Bu suretle çalışma barışının sağlanması yanında özel teşebbüslerin güvenlik ve karlılık içinde çalışması da temin edilmiş olur.
Gerek vergi idarelerinin, gerekse bağlı bulunduğu hiyerarşik üst makamların, mükellefleri bu şekilde kategorize edebilmelerine olanak sağlayan hiçbir yasal düzenleme bulunmamaktadır. Anayasa’da da buna izin veren bir hüküm yer almamaktadır. Bu şekilde yasal dayanağı olmadan yapılacak bir sınıflandırma, vergi barışını bozucu etki yaratacağı gibi Anayasa’da güvence altına alınan kişi hak ve hürriyetlerine de aykırılık teşkil eder.
Bu nedenle, hukuka aykırı bir biçimde vergi idaresinin kendi içinde oluşturduğu sınıflandırmayla mükellefler hakkında tesis ettiği özel esaslar listesine alma işlemi hukuka açıkça aykırıdır.
Nitekim, Danıştay 4. Dairesinin 14.01.2008 gün, E: 2007/4095, K: 2008/1 sayılı, Danıştay 9. Dairesinin 17.01.2008 tarih, E:2006/3921, K:2008/320 sayılı, Danıştay 3. Dairesinin 24.10.2011 gün, E:2009/6111, K: 2011/6209 sayılı, Danıştay 3. Dairesinin 13.05.2015 tarih ve E:2014/11851, K: 2015/3173 sayılı, Danıştay 3. Dairesinin 29.12.2016 tarih ve E: 2016/14882, K: 2016/9708 sayılı kararları da bu doğrultudadır.
Özel esaslar listesine alınma durumuyla karşılaşıldığında ne yapılmalı?
Özel esaslar listesine alındığında mükellefler iki şekilde hareket edebilirler.
- İdari itiraz yoluna başvurup itirazın reddi halinde dava açma
- Veya direk bu işleme karşı dava açma
Görüleceği üzere bu işlemden mükellefler ancak dava yolu ile kurtulabilirler. Açılacak davanın doğru bir zemine oturtulması, kullanılacak argümanların doğru seçilmesi ve dilekçenin usulüne uygun düzenlenmesi olumlu sonuç alınabilmesi için önemlidir.
Sonuç Olarak
Öte yandan, açılacak davada yürütmenin durdurulması talep edilmesi hukuka aykırı bu işlemden bir an önce kurtulmak için zaruridir. Vergi hukuku teknik/özellikli bir alan olduğundan, bu alanda uzman kişilerden destek alınması kısa sürede ve olumlu netice alınabilmesi açısından gereklidir. Bu konuda büromuzda yetkin vergi hukukçuları bulunduğundan, bizimle irtibata geçebilirsiniz.
Vergi davaları ile ilgili detaylı bilgiye buradan ulaşabilirsiniz.
