Ateşli silahlara dair düzenlemeler, 6136 sayılı Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Kanun’da yer almaktadır.
“6136 sayılı Kanun
Madde 12 – (Değişik: 23/1/2008-5728/155 md.)
Her kim bu Kanunun kapsamına giren ateşli silahları, bunlara ait mermileri veya bunlara ait namlu, sürgü, gövde, çerçeve, silindir, mekanizma başı, çıkarıcı, tırnak, ateşleme iğnesinden oluşan ana veya balistik önemi haiz parçaları ülkeye sokar veya sokmaya kalkışır veya bunların ülkeye sokulmasına aracılık eder veya bunları 29/6/2004 tarihli ve 5201 sayılı Harp Araç ve Gereçleri ile Silâh, Mühimmat ve Patlayıcı Madde Üreten Sanayi Kuruluşlarının Denetimi Hakkında Kanun hükümleri dışında ülkede yapar veya bu suretle ülkeye sokulmuş ve ülkede yapılmış olan ateşli silahları veya mermileri ya da namlu, sürgü, gövde, çerçeve, silindir, mekanizma başı, çıkarıcı, tırnak, ateşleme iğnesinden oluşan ana veya balistik önemi haiz parçaları bir yerden diğer bir yere taşır veya yollar veya taşımaya bilerek aracılık eder, satar veya satmaya aracılık ederse veya bu amaçla bulundurursa beş yıldan oniki yıla kadar hapis ve beşyüz günden beşbin güne kadar adlî para cezasıyla cezalandırılır.
Birinci fıkrada yazılı suçları üçüncü fıkradaki hal dışında iki veya daha çok kişinin birlikte işlemeleri halinde, failler hakkında sekiz yıldan onbeş yıla kadar hapis ve bin günden onbin güne kadar adlî para cezasına hükmolunur.
Birinci fıkradaki fiillerin, suç işlemek amacıyla kurulmuş bir örgütün faaliyeti çerçevesinde işlenmesi halinde, verilecek cezalar bir kat artırılır.
Ateşli silahın tüfek veya seri ateşli kısa sürede çok sayıda ve etkili biçimde mermi atabilen tam otomatik, dürbünlü, susturuculu veya hedef noktalayıcı aparat takılı tabanca veya bu fıkrada sayılanların benzerleri olması ya da bu niteliği taşımayan ateşli silahlar veya her türlü mermilerin veya namlu, sürgü, gövde, çerçeve, silindir, mekanizma başı, çıkarıcı, tırnak, ateşleme iğnesinden oluşan ana veya balistik önemi haiz parçaların miktar bakımından vahim olması halinde yukarıdaki fıkralarda yazılı cezalar yarı oranında artırılarak hükmolunur.11
Dördüncü fıkrada niteliği belirtilen ateşli silahlar ile benzerlerinin miktar bakımından vahim olması halinde birinci, ikinci ve üçüncü fıkralarda yazılı cezalar bir kat artırılarak hükmolunur.
(Ek fıkra:21/11/2024-7533/11 md.) Kurusıkı tabir edilen ses veya gaz fişeği ya da benzerlerini atabilen silahı, teknik özelliklerinde değişiklik yaparak bu Kanun hükümlerine tabi silah haline dönüştürmek eylemi, 5201 sayılı Kanun hükümleri dışında yapılmış üretim olarak kabul edilir ve bu madde hükümlerine göre cezalandırılır. Dönüştürülen silahın sayı ve nitelik bakımından vahim olmaması halinde verilecek ceza üçte birinden yarısına kadar indirilir.
Madde 13 – (Değişik: 23/1/2008-5728/156 md.)[12]
Bu Kanun hükümlerine aykırı olarak ateşli silahları, bunlara ait mermileri veya bunlara ait namlu, sürgü, gövde, çerçeve, silindir, mekanizma başı, çıkarıcı, tırnak, ateşleme iğnesinden oluşan ana veya balistik önemi haiz parçaları ya da ses veya gaz fişeği atabilen silah iken bu Kanun hükümlerine tabi silah vasfına dönüştürülen silahları satın alan veya taşıyanlar veya bulunduranlar hakkında iki yıldan dört yıla kadar hapis ve yüz günden beşyüz güne kadar adlî para cezasına hükmolunur.
Ateşli silahın, bu Kanunun 12 nci maddesinin dördüncü fıkrasında sayılanlardan olması ya da silahın, mermilerin veya namlu, sürgü, gövde, çerçeve, silindir, mekanizma başı, çıkarıcı, tırnak, ateşleme iğnesinden oluşan ana veya balistik önemi haiz parçaların sayı veya nitelik bakımından vahim olması halinde beş yıldan sekiz yıla kadar hapis ve beşyüz günden beşbin güne kadar adlî para cezasına hükmolunur.
Bu Kanunun 12 nci maddesinin dördüncü fıkrasında sayılanlar dışındaki ateşli silahın bir adet olması ve mutat sayıdaki mermilerinin veya namlu, sürgü, gövde, çerçeve, silindir, mekanizma başı, çıkarıcı, tırnak, ateşleme iğnesinden oluşan ana veya balistik önemi haiz parçaların ev veya işyerinde bulundurulması halinde verilecek ceza bir yıldan üç yıla kadar hapis ve yüz günden beşyüz güne kadar adlî para cezasıdır.
Ateşli silahlara ait mermilerin veya bunlara ait namlu, sürgü, gövde, çerçeve, silindir, mekanizma başı, çıkarıcı, tırnak, ateşleme iğnesinden oluşan ana veya balistik önemi haiz parçaların pek az sayıda bulundurulmasının veya taşınmasının mahkemece vahim olarak takdir edilmemesi durumunda hükmolunacak ceza altı aya kadar hapis ve otuz günden beşyüz güne kadar adlî para cezasıdır.
(Değişik beşinci fıkra:21/11/2024-7533/12 md.) Bu madde kapsamındaki bulundurma ve taşıma fiilinin; vefat, sağlık durumu, mahkûmiyet, müsadere, satın alma veya devir nedeniyle yapılan ruhsatlandırma ya da ruhsat yenileme işlemlerinde bu Kanunda düzenlenen yükümlülüklere aykırı davranılarak işlenmesi halinde onbin Türk Lirasından yirmibeşbin Türk Lirasına kadar idari para cezasına hükmolunur.
(Ek fıkra:21/11/2024-7533/12 md.) Nakil izin belgesi almaksızın, bulundurma izni verilen silahını mesken veya işyeri değişikliği nedeniyle nakledenler hakkında onbin Türk Lirasından yirmibeşbin Türk Lirasına kadar idari para cezasına hükmolunur.
(Ek fıkra:21/11/2024-7533/12 md.) Bu madde hükümlerine göre idari para cezası vermeye mülki idare amiri yetkilidir.”
Kanun’un 12 inci maddesinde ülkeye yasa dışı yollardan ateşli silahların sokulması, kaçakçılığı suç olarak farklı halleri de içerecek surette ve geniş kapsamlı bir şekilde düzenlenmiş, ticareti ise Md. 13’te kayıt altına alınmıştır.
12 ve 13 üncü maddede düzenlenen suç bakımından silah ve parçalarının VAHİM nitelikte olup olmadığı da mahkemece takdir edilecek olup, bu vasıfta olan silahlar bakımından ticareti yönüyle daha ağır ceza öngörülmüştür.
Silah Kaçakçılığı Suçu Hangi Fiilleri Kapsar?
Silah kaçakçılığı suçu bireysel, iki veya daha fazla kişice birlikte veya örgütlü olarak işlenebilen bir suç türüdür.
Ateşli silah vasfındaki silah ve parçalarının her türlü yöntemle ülkeye yasa dışı sokulması “kaçakçılık” olarak kabul edilmiştir. Ateşli silahların ruhsatlı olması kanunda düzenlenmiş olmakla birlikte kaçakçılık konusu olan silah ve parçaların taşınması ve bulundurulmasının meşru bir eylem olmaması, yasal izne tabi olmaması ve bu eylemi işleyen kişinin bahse konu eylemler bakımından yetkili ya da izinli olmaması gerekmektedir.
Hem 12 hem de 13 üncü maddede suça konu ateşli silahların vahim nitelikte olmasının tespiti ve takdir edilmesi halinde buna göre cezanın artırılması da benimsenmiştir.
Silah Kaçakçılığı Suçunun Cezası Nedir?
Bu suç için öngörülen ceza beş yıldan oniki yıla kadar hapis ve beşyüz günden beşbin güne kadar adlî para cezasıdır.
Birinci fıkrada yazılı suçları üçüncü fıkradaki hal dışında iki veya daha çok kişinin birlikte işlemeleri halinde, failler hakkında sekiz yıldan onbeş yıla kadar hapis ve bin günden onbin güne kadar adlî para cezasına hükmolunur.
Birinci fıkradaki fiillerin, suç işlemek amacıyla kurulmuş bir örgütün faaliyeti çerçevesinde işlenmesi halinde, verilecek cezalar bir kat artırılır.
Ateşli silahın tüfek veya seri ateşli kısa sürede çok sayıda ve etkili biçimde mermi atabilen tam otomatik, dürbünlü, susturuculu veya hedef noktalayıcı aparat takılı tabanca veya bu fıkrada sayılanların benzerleri olması ya da bu niteliği taşımayan ateşli silahlar veya her türlü mermilerin veya namlu, sürgü, gövde, çerçeve, silindir, mekanizma başı, çıkarıcı, tırnak, ateşleme iğnesinden oluşan ana veya balistik önemi haiz parçaların miktar bakımından vahim olması halinde yukarıdaki fıkralarda yazılı cezalar yarı oranında artırılarak hükmolunur.
Dördüncü fıkrada niteliği belirtilen ateşli silahlar ile benzerlerinin miktar bakımından vahim olması halinde birinci, ikinci ve üçüncü fıkralarda yazılı cezalar bir kat artırılarak hükmolunur.
Silah Parçaları da Suç Kapsamına Girer mi?
Silah parçaları da bu kapsamdadır ve kanunda açık bir şekilde sayma yolu ile düzenlenmiştir. Buna göre ateşli silahları, bunlara ait mermileri veya bunlara ait namlu, sürgü, gövde, çerçeve, silindir, mekanizma başı, çıkarıcı, tırnak, ateşleme iğnesinden oluşan ana veya balistik önemi haiz parçaları denilmek suretiyle silahın üretimine veya parçaların birleştirilerek silah haline haline getirilmesine olanak sağlayan bütün parçaların suç kapsamında değerlendirilmesi gerekmektedir.
Silah Ticareti Suçunda Örgüt Şartı Aranır mı?
Silah kaçakçılığı tek başına da işlenebileceği gibi örgütlü bir şekilde de işlenebilir. TCK Md. 220 kapsamında örgütlü işlenmesi yaygın bir suç türüdür.
Kanun’da suçun toplu işlenmesi örgütlü olarak işlenmesinden ayrı bir şekilde düzenlenmiştir. Birinci fıkradaki fiillerin, suç işlemek amacıyla kurulmuş bir örgütün faaliyeti çerçevesinde işlenmesi halinde, verilecek ceza bir katı oranında artırılır. Maddenin üçüncü fıkrasında “Birinci fıkrada yazılı suçları üçüncü fıkradaki hal dışında iki veya daha çok kişinin birlikte işlemeleri halinde, failler hakkında sekiz yıldan onbeş yıla kadar hapis ve bin günden onbin güne kadar adlî para cezasına hükmolunur.” denilmek suretiyle suçun iki veya daha fazla kişi tarafından birlikte işlenmesi ayrıca ve örgütlü olarak işlenmesinden farklı bir surette düzenlenmiştir.
Birinci fıkradaki fiillerin, suç işlemek amacıyla kurulmuş bir örgütün faaliyeti çerçevesinde işlenmesi halinde, verilecek cezalar bir kat artırılır.
Silah Kaçakçılığı Suçunda Etkin Pişmanlık Uygulanır mı?
TCK’da etkin pişmanlık genel olarak ve bazı suçlar bakımından ise ayrıca düzenlenmiştir.
Kişinin işlediği suçtan dolayı ceza sorumluluğu bulunmakta, ancak etkin pişmanlığa olanak tanıyan suç tiplerinde, ceza ortadan kalkmakta ya da indirimli uygulanmaktadır.
Etkin pişmanlık faili rehabilite etme ve topluma kazandırma amacına uygundur ve aynı zamanda suçun bütün yönleriyle ortaya çıkarılmasına da imkan sağlamaktadır.
Örgütlü işlenen suçlarda TCK Md. 221 gereğince etkin pişmanlık hükümlerinin uygulanması mümkündür. Buna örgütlü işlenen silah kaçakçılığı suçları da dahildir.
Ancak birlikte toplu olarak işlenen ve bireysel olarak işlenen silah kaçakçılığı ve ticareti suçlarında açık bir düzenleme var olmadığı için etkin pişmanlık hükümlerinin uygulanması mümkün değilidir.