Mail order, tüketicilerin siparişlerini posta, telefon, faks veya daha yaygın olarak internet üzerinden verdiği, ürünlerin kargo aracılığıyla teslim edildiği bir satış yöntemidir. Bu sistemde tüketici, bir mağazaya gitmeden ürün seçer, sipariş verir ve ürün kapısına kadar getirilir. Türkiye’de bu sistem genellikle “uzaktan satış” ya da “e-ticaret” ile iç içe geçmiş durumdadır. Aynı zamanda kredi kartı bilgileri kullanılarak da sipariş ve alışveriş yapılabilir ve bu durumda kredi kartı sahibine telefon onay şifresi gelmektedir ancak bazı hallerde bu sisteme müdahil olunarak da işlemin yapılabildiği görülmektedir. Kredi kartının çalınması halinde bu bilgiler ile kişinin kredi kartıyla mail orden yöntemiyle alışveriş ve harcama da yapılabilir.
Mail Order Sistemi İki Şekilde Karşımıza Çıkabilir:
Kredi Kartı Mail Order Formu ile Satış:
Tüketici, kart bilgilerini bir forma yazarak satıcıya ulaştırır. Satıcı bu bilgilerle manuel olarak POS cihazı üzerinden tahsilat yapar. Bu yöntem genellikle küçük işletmeler veya mesafeli satış anlaşmalarının henüz dijitalleşmediği yerlerde görülür.
Web Sitesi Üzerinden Sipariş:
Tüketici online mağaza üzerinden alışveriş yapar ve kredi kartı ile ödeme yapar. Bu yöntem artık daha güvenli olan 3D Secure sistemleri ile desteklenmektedir.
Mail order dolandırıcılığı, hem tüketiciyi hem de zaman zaman şirketleri mağdur edebilen çeşitli yöntemlerle gerçekleştirilir. İşte en yaygın dolandırıcılık yöntemleri:
Dolandırıcılar sahte web siteleri veya sosyal medya reklamlarıyla “indirimli ürün satışı” vaadiyle kişilere ulaşır.
Sipariş için kart bilgilerini ve CVV kodunu isteyen sahte mail order formu gönderirler. Bu bilgilerle daha sonra habersizce alışveriş yaparlar veya karttan nakit çekim yaparlar.
Bir mağazaya verilen kart yetkilendirme formu, üçüncü şahısların eline geçtiğinde farklı ödemeler için kötüye kullanılabilir.
Dolandırıclıkta İzlenen Yöntem
Geleneksel mail order sisteminde genellikle kredi kartı ile ödeme alınır. Mail order belgesine girilen müşteri kart bilgileri ile normalde alınan malın ödemesi yapılır ve kişinin ödemesi POS Cihazından kartın çekilmesi suretiyle tahsil edilmez. Bazen mail order ile fazla para ve ödenmemesi gereken para çekilebilir ancak geleneksel sistemde mail order için müşterinin telefonuna onay kodu gönderilmektedir. Ancak bu ödemeler bu kod girildikten sonra işlem yapılabilir hale gelir. Bunun dışında güvenlik araçları çalışmadan onay işlemi gerçekleştirilmeden ve mal satışı yapılmadan alınan tahsilatların dolandırıcılık olduğu görülmektedir.
Mail order dolandırıcılığı, özellikle internetten alışveriş yapan tüketicileri hedef alan yaygın bir dolandırıcılık türüdür. Bu sistemde dolandırıcılar, tüketicileri sahte veya aldatıcı yollarla kandırarak maddi zarara uğratır. Aşağıda bu dolandırıcılık yöntemleri ve mağdurların sahip olduğu haklar detaylıca açıklanmıştır.
Yöntemleri
Sahte İnternet Siteleri Üzerinden Satış
Dolandırıcılar, tanınmış markaları taklit eden sahte siteler kurarak ürün satışı yapar.
Sipariş edilen ürün ya hiç gönderilmez ya da siparişten tamamen farklı, değersiz bir ürün gönderilir.
Sosyal Medya Reklamlarıyla Tetikleme
Instagram, Facebook gibi platformlarda cazip fiyatlı ürün reklamları yayımlanır.
Tüketiciler bu reklamlardaki linklere yönlendirilir ve alışveriş yapmaya ikna edilir.
Mail Order Talimat Formları ile Bilgi Toplama
Tüketicilerden kredi kartı bilgileri istenir. Mail order formu aracılığıyla kart bilgilerinin paylaşılması talep edilir.
Bu bilgilerle izinsiz harcamalar yapılır.
Kapıda Ödeme Tuzağı
Sipariş edilen ürün yerine sahte ya da değersiz ürün kapıda teslim edilir.
Kapıda ödeme yöntemi kullanıldığı için mağdur, ürün açılmadan ödeme yapmış olur.
İade Sürecinin Engellenmesi
Dolandırıcı firmalar, iade adresi vermez veya iletişim kurulamayan sahte e-posta adresleri kullanır.
Böylece tüketici hakkını arayamaz hale gelir.
TCK kapsamında “nitelikli dolandırıcılık” suçuna girer. Mağdur, savcılığa giderek şikâyette bulunabilir. Özellikle sahte siteler, sahte unvanlar ve kapıda ödeme dolandırıcılığı, ağır cezalarla sonuçlanabilecek suçlardandır.
Kartla yapılan ödemelerde, banka ile iletişime geçilip “mail order dolandırıcılığı” gerekçesiyle işlem iptali talep edilebilir.
Banka, gerekli durumlarda işlem tutarını karta iade eder (chargeback sistemi).
Mail order dolandırıcılığı, genellikle kredi kartı bilgilerinin rızaya dayanmadan kullanılarak mal veya hizmet satın alınması şeklinde gerçekleşir. Failler, başkalarının kart bilgilerini (çoğunlukla yasa dışı yollardan) edinerek, internet veya telefon yoluyla alışveriş yaparlar.
Mail Order kullanılması ve kredi kartından kişinin bilgisi dışında işlem yapılması eylemine ilişkine IP bilgileri, işlemin yapıldığı işyeri ve adres ya da alımı yapılan malın kime gittiği ve kargolandığı ve kargoya veren ve kargoyu alan bilgileri gibi olaydaki her türlü bilgi incelenmeli ve veriler dikkate alınmalıdır.
Şikâyet üzerine savcılık soruşturma başlatır. IP adresi takibi, kamera kayıtları, telefon sinyalleri, banka yazışmaları gibi deliller toplanmalıdır. Şüpheli tespit edilirse gözaltı ve/veya ifade alma işlemi gerçekleştirilir.
Savcı iddianame düzenleyerek kamu davası açar. Genellikle TCK 158/1-f maddesi (bilişim sistemlerinin araç olarak kullanılması suretiyle dolandırıcılık) uygulanır. Cezası 4 yıldan 10 yıla kadar hapis ve adli para cezasıdır.
Savunma, suça dair bilgi, kast ve eylemin sanıkla ilişkilendirilme düzeyine göre hazırlanmalıdır. Kart sahibinin rızası olduğu iddiası ve Mail order formunun başkası tarafından doldurulduğu savunmada kullanılabilen olaya göre yapılan nitelemelerdir. Zararın giderildiği, mağdura ödeme yapıldığı ispatlanırsa etkin pişmanlık hükümleri devreye girer (TCK 168). Bu durumda ceza ciddi ölçüde indirilir veya ertelenebilir.
