Muris muvazaası, miras bırakanın sağlığında mal kaçırmak amacıyla göstermelik bir ölünceye dek bakım veya satış sözleşmesi yaparak esas sözleşme olan bağışlama sözleşmesini gizlemesi ile ortaya çıkan hukuki bir uyuşmazlık halidir. Nuri muvazaası davası ise miras bırakanın bu kapsamda yaptığı haksız işlemlere dayalı olarak açılan ve sonucunda tapu iptali ve tescil yapılaması talebini içeren bir dava türüdür.
“Bağışlama”, muvazaalı işlem olarak kendisine mal bağışlanan dışındaki mirasçılardan mal kaçırmak amacıyla yapılır. Miras bırakanın gerçek iradesini gizlediği bir muvazaalı işlem ile malı mirasçılarından biri veya birkaçına geçirmesi/tescil ettirmesi söz konusudur.
Görünürde satış sözleşmesi ya da ölünceye dek bakma sözleşmesi söz konusu iken esasında yapılan hukuki işlemin temel vasfı bağışlamadır.
Muris muvazaası nisbi nitelikte bir muvazaa türüdür. Yargıtay tespitleri de bu yöndedir.
Muris Muvazaası Davası Kime Karşı Açılır?
Muvazaaya dayalı işleme taraf olan kişiler davalıdır. Bunların bir kısmı da yasal mirasçılardır.
Davanın açılmasından sonra malın temliki söz konusu ise üçüncü kişiye de husumet yöneltilmesi mümkündür. 6100 sayılı HMK Md. 125 gereğince dava konusunun üçüncü kişiye devri halinde davacı bakımından zorunlu anlamda bir usul kuralı olarak bazı hakların kullanılması söz konusu olur.
Muris Muvazaası Şartları Nelerdir?
Muris muvazaasının söz konusu olması bakımından bazı koşulların var olamsı gerekir:
1.Miras bırakanın mal kaçırmak amacıyla yaptığı görünürdeki bir sözleşme var olmalıdır. Bu sözleşme esasında gizli sözleşme olan muvazaalı işlemi saklayan, bundan habersiz ve mal edinmede murisin sağlığında bir taraf olmayan mirasçıların bilgisi dışında yapılan bir sözleşmedir. Muvazaalı Sözleşme ile görünürdeki sözleşme olmak üzere iki bir işlem söz konusudur.
2.Muris, mirasçılarını aldatma kastı ve bilinciyle hareket etmelidir. Yapılan muvazaalı işlemin tesis edildiği tarihte murisin mirasçıları var olmalı ve iptal davası açıldığı tarihte ise miras bırakanın mirasçıları arasında bu kişiler de olmalıdır.
Görünürdeki işlem zaman geçmekle geçerlilik kazanamaz ve hukuki iradeyi tam manasıyla ve gerçek bir şekilde yansıtmadığından zamandan bağımsız olarak hukuki sonuç doğuramaz.
3. Miras bırakan ile malı edinen arasında şekil şartına bağlı olmayan, tarafların irade ve beyanları arasında uyumsuzluğu açıklayan bir muvazaa anlaşması var olmalıdır.
4. Gizli bir sözleşme ile gerçek iradenin ne oluğu taraflarca belirlenmiş olmalıdır. Danışıklı yapılan ve yetkili memur önünde dermeyan edilerek yapılan bir satış sözleşmesinin muvazaalı olduğunu hak sahibi herkes iddia etmek hakkına sahiptir.
Muris Muvazaası Nasıl İspat Edilir?
İspat külfeti, muvazaa iddiasını ileri süren Davacı Tarafa aittir.
İspat bakımından miras bırakanın gerçek irade ve amacının açıklıkla ortaya çıkarılması gerekir.
Gerçek iradenin gizlendiğine dair duruma ilişkin deliller bütünüyle toplanmış olmalıdır.
Sözleşmeyi yapma bakımından miras bırakanın haklı ve makul bir gerekçesinin var olup olmadığı ile satış sözleşmesine taraf olan Davalı’nın alım gücü ve ekonomik durumu gibi olgular da ispatta önemlidir.
Taşınmaz veya taşınır temlikinin muvazaalı olduğu somut olgular ile ortaya konulmalıdır.
Mal kaçırmayı gerektirecek durumlar ve haller de ispat bakımından önem taşır. Miras bırakanın yaptığı görünürdeki hukuki işlemde gerçek kastının bütünüyle ortaya konulması ve belirlenmesi gerekir.
Muris Muvazaası Davası Kaç Yıl Sürer?
Yargıdaki dava ve işlerin yoğunluğu bakımından bu davalarda, ilk derece yargılamasının ortalama 2-3 yıl süreceği öngörülmektedir.