2004 sayılı İcra ve iflas Kanunu’nda öngörülen ve haksız icra takibi yapan alacaklı olduğunu iddia eden kişi ile yapılan icra takibine konu borç bakımından haksız itirazda bulunan borçlu olduğu iddia edilen kişi hakkında uygulanan bir yaptırım türü olup, bu konuda mahkemece karar verilmelidir.
Kanun’un 67 inci maddesinin ikinci fıkrasına göre de itirazın iptali davasında borçlunun itirazının haksızlığına karar verilirse borçlu; takibinde haksız ve kötü niyetli görülürse alacaklı tazminat ödemeye mahkum edilir. Bu tazminata diğer tarafın talebi üzerine iki tarafın durumuna, davanın ve hükmolunan şeyin tahammülüne göre ret veya hükmolunan meblağın yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere kararlaştırılır. Kanunda öngörülen tazminatların tespitinde takip talebi veya davadaki talep esas alınır.
İcra İnkar Tazminatı Hangi Durumlarda Talep Edilir?
Açık bir şekilde haksız takip yapılmışsa ya da yapılan hukuka uygun takibe haksız bir surette itiraz edilmişse,
Takibi yapan ya da takibe itiraz eden açıkça kötü niyetli ise,
İcra inkar tazminatı ödenmesi konusunda karşı tarafın bir talebi varsa,
İcra inkar tazminatı talep edilebilir.
İcra İnkar Tazminatı Oranı Ne Kadardır?
Takibe veya davaya konu değerin % 20 sinden az olmayacak şekilde haksızlığın içeriğine ve kapsamına ve karşı tarafta neden olduğu olumsuz etkiye göre Mahkemece tayin edilir. Tazminat miktarı bakımından kanunda alt sınır öngörülmüş ancak üst sınıra yer verilmemiştir.
Menfi Tespit Davasında İcra İnkar Tazminatı Uygulanır Mı?
Borçlu olarak icra takibinde gösterilen kişinin icra takibinden önce veya takip sırasında borçlu bulunmadığını ispat için açılması gereken ve durumu tespit bakımından icra takibi yönüyle olumsuz sonuç doğuran bir dava türüdür. Alacaklı tarafından takip yapılmadan önce ya da takip yapıldığı sırada bu dava açılmalıdır. Bu şekilde açılan davaya menfi tespit davası denilmektedir. Borcun ödenmesinden sonra açılacak dava ise istirdat davasıdır.
Davanın alacaklının lehine sonuçlanmasıyla ihtiyati tedbir dolayısı ile alacağını geç almış olmasından dolayı, alacaklının talebine gerek olmaksızın, borçlu mahkeme tarafından re’sen %20’den az olmayan bir tazminata da borçlu olduğu anlaşılan Davacı mahkum edilir.
Borçluyu menfi tespit davası açmaya zorlayan takibin haksız ve kötü niyetli olduğu anlaşılırşa, talebi üzerine, borçlunun dava sebebi ile uğradığı zararın da alacaklıdan tahsiline karar verilir. Takdir edilecek zarar, haksızlığı anlaşılan takip konusu alacağın yüzde yirmisinden aşağı olamaz (Kanun Md. 72).
İcra İnkar Tazminatı Faiz ve Masrafları Kapsar Mı?
İcra inkar tazminatı haksız işlem yapan bakımından getirilmiş yasal bir yaptırım olup, diğer harç ve giderler bakımından haksız çıkan taraf olduğu için bu giderlerin de onun tarafından ödenmesi gerekmektedir. Bunun içine takibe konu değerin faiz ödemesi ve dava masrafları da tabii ki dahil olacaktır.
Mahkeme İcra İnkar Tazminatına Re’sen Hükmedebilir Mi?
İcra inkar tazminatına, re’sen mahkeme yani kendiliğinden talep olmadan hükmedemez. Bunun için öncelikle talep olması gereklidir ve talep kapsamında ise hakkında tazminata hükmedilecek kişi kusurlu olmalıdır.