Boşanma Davasında Zinanın İspatı

Ağustos 12, 2022

Zinanın ispatı merak edilen konulardan biri olup zinanın hangi delillerle ispat edilebileceği en çok sorulan sorulardandır.

Boşanma davasında zinanın ispatı her türlü delille mümkündür. Bu bağlamda, tanık ifadeleri, fotoğraflar, mesaj içerikleri, ses kayıtları vb. deliller zina sebebiyle boşanma davasında ispat aracı olarak kullanılabilir. Mutlak boşanma sebebi olan zinayı kanun koyucu TMK m. 161 de düzenlemiştir.

Bu yazımızda aşağıdaki başlıklardan bahsedeceğiz.

Zina Nedir?
Zina Sebebi İle Boşanma Davası İçin Gereken Koşullar Nelerdir?
Zina Nasıl İspat Edilir?
Hak Düşürücü Süreler Nelerdir?

I-Zina Nedir?

Evlilik birliğinin taraflara getirdiği en önemli yükümlülüklerden biri sadakat yükümlülüğüdür. Sadakat yükümlülüğünün en temelinde ise ”cinsel sadakat” vardır. Cinsel sadakate aykırı tutumlardan ”zina” ise özel bir boşanma sebebidir. Kanun koyucu tarafından TMK m.161 hükmünde ” Eşlerden biri zina ederse boşanma davası açabilir.” şeklinde düzenlenmiştir.

Kanun zina eylemini tanımlamamış olmakla birlikte doktrinde zina eylemi, evlilik birliği devam ederken, eşlerden birinin karşı cinsle kendi rızası ile cinsel ilişki içerisinde olması olarak tanımlanır.

II-Zina Sebebi İle Boşanma Davası İçin Gereken Koşullar Nelerdir?

A. Evlilik İlişkisinin Bulunması

Zina sebebiyle boşanma davası açılabilmesi için hukuken geçerli, mevcut bir evliliğin bulunması gereklidir. Dini nikah (imam nikahı) ile gerçekleştirilen birlikteliklerde TMK m. 161 kapsamında zinadan bahsedilmesi mümkün değildir.

B. Zina Eyleminin Varlığı

Zina sebebiyle boşanma davası açılabilmesi için, zina eyleminin varlığından bahsedilmesi gerekir. Evliliklerde zina sadece erkeğe değil, kadına da yüklenebilecek bir olgudur. Zina eyleminin gerçekleşmesi için tek bir defa eşlerden birinin karşı cinsle ilişki içerisine girmesi yeterli olup, eylemin tekrar ve süreklilik arz etmesine gerek yoktur.

C. Zinanın Rıza İle Gerçekleşmesi

Zinanın boşanma davasına konu olabilmesi için eylemi gerçekleştiren kişinin rızasıyla, isteyerek ve bilerek bu eylemin gerçekleşmesi gerekmektedir. Zina eyleminde kabahati ve kusuru bulunmayan eşe karşı zina sebebiyle boşanma davası açılamaz. Bayıltma, zorlama ve tehdit gibi rızası dışında eşe karşı gerçekleştirilen cinsel eylemlerin zina olarak değerlendirilmesi mümkün değildir.

D. Zinayı Gerçekleştiren Eşin Affedilmemiş Olması

TMK m.161/3 hükmü ”Affeden tarafın dava hakkı yoktur” diyerek affeden eşin dava açamayacağını belirtmiştir. Zina sebebiyle boşanma davasında ”affetme” kavramından bahsedilebilmesi için affetmenin zina eyleminden sonraki bir tarihte gerçekleşmesi gerekmektedir. Affın açık şekilde olması gerekliliği yoktur. Tarafın olayı öğrendikten sonra zina eylemini gerçekleştiren eş ile evlilik birliğini devam ettirmesi durumu örtülü af olarak değerlendirilmektedir.

III- Zinanın İspatı Nasıl Olur?

Zinanın ispatı her türlü delille mümkündür. Bu bağlamda, tanık ifadeleri, fotoğraflar, mesaj içerikleri, ses kayıtları vb. deliler zina sebebiyle boşanma davasında ispat aracı olarak kullanılabilecek niteliktedir.

A. Zinanın İspatı Yapılmak Zorunda Mıdır?

Eşinin zina eylemini gerçekleştirdiğini iddia eden taraf TMK m. 6 ya göre bu iddialarını ispat etmekle yükümlüdür. Yani zina iddiası ispatı gerektiren bir iddiadır, bu iddiada bulunan tarafın iddialarını ispat etmesi gerekmektedir.

B. Tarafın Zina Filini İşlediğini Kabul Etmesi Boşanma İçin Yeterli Midir?

Zina eylemini gerçekleştiren tarafın boşanma davasında gerçekleştirdiği eylemi kabul etmesi delil olarak nitelendirilemeyeceğinden, bu kabule dayanılarak boşanmaya karar verilemez. TMK m. 184/3 hükmü ” Tarafların bu konudaki her türlü ikrarları hakimi bağlamaz .” diyerek gerçekleşen fiilin ikrarına dayanılarak karar verilemeyeceğini belirtmiştir.

Yargıtay bir kararında da ” Dava zina hukuki sebebine dayanılarak açılmıştır. Mücerret tarafların ikrarına dayanılarak boşanmaya karar verilemez. …(Y2.HD, 10/09/2001 T. ,9914/11437 E.K) ” diyerek ikrarın hakimi bağlamayacağı hususunu belirtmiştir.

C. Zinanın İspatı İçin Yemin Önerilebilir Mi?

Zinanın ispatı konusunda kanun koyucu TMK m. 184/2 hükmünde ”hakim, bu olgular üzerine gerek resen, gerek istem üzerine taraflara yemin öneremez.” diyerek zinanın ispatı için taraflara yemin önerilemeyeceğini belirtmiştir.

D. Eşlerden Birinin Başkasıyla Yaşaması Zinanın Varlığını Gösterir Mi?

Eşlerden birinin, karşı cinsten bir kişiyle birlikte yaşaması zinanın varlığını gösteren bir olgudur. Evlilik birliği içerisindeki taraflardan erkeğin başka bir kadınla ya da kadının başka bir erkekle birlikte yaşaması zinanın varlığını gösterir.

E. Karşı Cinsle Müstehcen Fotoğraflar Zina İspatında Kullanılır Mı?

Eşlerden birinin karşı cinsle müstehcen fotoğraflarının bulunması, karine olarak cinsel ilişkinin yaşandığını gösterir. Dolayısıyla eşlerden birinin karşı cinsle müstehcen fotoğraflarının bulunmasının zinanın ispatı için kullanılması mümkündür.

F. Otel Kayıtları Ve Uçak Biletleri Zinanın İspatı İçin Kullanılır Mı?

Eşlerden birin karşı cinsle tatile gitmesi, otelde birlikte kalması, cinsel ilişkinin yaşandığını gösterir emarelerdir. Dolayısıyla otel kayıtlarının, uçak biletlerinin zinanın ispatı için kullanılması mümkündür.

Yargıtay bir kararında karşı cinsle birlikte otelde kalınmasının cinsel ilişkinin gerçekleştirildiğine pek muhtemel bakılan durum (Y2.HD , 15/10/2018 T. , 2016/24076 E. , 2018/10959 K.) diyerek karşı cinsle otelde kalınmasının zinanın ispatı için yeterli olduğunu belirtmiştir.

G. Eşin Aynı Cinsle Cinsel İlişki İçerisinde Olması Zina Mıdır?

Zina evlilik birliği devam ederken, eşlerden birinin karşı cinsle kendi rızası ile cinsel ilişki içerisinde olması olarak tanımlanır. Dolayısıyla eşlerden birinin hemcinsleriyle ilişki içerisinde olması zina sayılmamaktadır. Eşlerden birinin hemcinsleriyle ilişki içerisinde olması durumunda haysiyetsiz hayat sürmeye dayanılarak boşanma davası açılmalıdır.

H. Eşin Karşı Cinsle Telefonla Konuşması Zinanın İspatı İçin Kullanılır Mı?

Eşlerden birinin karşı tarafla sadece konuşmuş olması cinsel ilişkinin varlığını kanıtlamada yeterli değildir. Dolayısıyla karşı cinsle sadece telefonla konuşulması zinanın ispatı için kullanılamaz.

IV- Hak Düşürücü Süreler Nelerdir?

Zina sebebiyle boşanma davasında kanun koyucu hak düşürücü süreleri TMK m. 161/2 hükmünde ” Davaya hakkı olan eşin boşanma sebebini öğrenmesinden başlayarak altı ay ve her halde zina eyleminin üzerinden beş yıl geçmekle dava hakkı düşer.” diyerek belirtmiştir. Kanun koyucunun belirttiği bu süreler içerisinde zina sebebiyle boşanma davası açılması gerekmektedir.

A. Eylem Bir Defadan Çok Gerçekleşmişse Hak Düşürücü Süre Ne Olur?

Eylemin birden çok defa gerçekleşmesi halinde hak düşürücü süreler, son eylemin gerçekleştiği tarihten itibaren işlemeye başlar.

B. Zina Eylemi Devam Ediyorsa Hak Düşürücü Süre Ne Olur?

Devam eden zina eylemlerinde hak düşürücü süre geçmiş sayılmamaktadır. Dolayısıyla zina sebebiyle boşanma davası açılması mümkündür.

Boşanma davaları titizlikle takip edilmesi gereken davalardır. Bir hak kaybına uğramamak adına uzman bir boşanma avukatı ile çalışmanız yararınıza olacaktır.

“Boşanma Sebepleri ve Boşanmada Yetkili Mahkeme” başlıklı makalemize buradan ulaşabilirsiniz.

Bir yanıt yazın Yanıtı iptal et

Avukat Elif Nurbanu OR

İlginizi çekebilecek makaleler

Gizli Ses Kaydı Delil Olur mu?

Gizli Ses Kayıtlarının Suç Niteliği ve Delil Değeri Özeti
Türk hukuk sisteminde, davalarda kullanılacak delillerin mutlaka yasal yollardan elde edilmiş olması zorunludur. Metin, rıza dışında alınan gizli ses kayıtlarının Türk Ceza Kanunu (TCK Md. 132) kapsamındaki suç teşkil eden yapısını ve mahkemelerdeki geçersizliğini şu temel noktalarla açıklamaktadır:

Suçun Oluşma Şartları: Kişiler arasında yüz yüze gerçekleşen ve aleni olmayan (başkalarının duymayacağı inancıyla yapılan) konuşmaların, taraflardan en az birinin rızası olmaksızın cihazla (telefon, kayıt cihazı vb.) kaydedilmesi suçtur. Konuşmanın içeriği (özel hayat, ticari veya mesleki) bu durumu değiştirmez.

Haberleşme vs. Yüz Yüze Konuşma: TCK Md. 132 kapsamındaki suçun oluşması için konuşmanın yüz yüze olması şarttır. Telefon gibi araçlarla yapılan görüşmelerin dinlenmesi “haberleşmenin gizliliğini ihlal” kapsamına girer. Ayrıca bir cihaz kullanmadan salt kulak misafiri olup başkasına aktarmak (dedikodu) bu madde kapsamında suç sayılmaz.

Delil Niteliğinin Olmaması: Kamusal alanda alınmış olsa dahi gizli kayıt yapmak özel hayatın ihlalidir. Suç işlenerek ve hukuka aykırı yollarla elde edildikleri için, bu tür gizli ses kayıtları ceza davalarında (CMK Md. 217) ve boşanma gibi aile hukuku davalarında kesinlikle delil olarak kullanılamaz.

Mahkemeye Sunmanın (İfşa) Riski: Gizli bir ses kaydını haklı olduğunuzu ispatlamak amacıyla mahkemeye delil olarak sunmak, aynı zamanda eylemin açığa çıkarılması (ifşa) anlamına gelir. Bu durumda kaydı sunan kişi, TCK Md. 132/1-3 kapsamında hem “hukuka aykırı kaydetme” hem de “ifşa etme” olmak üzere iki ayrı suç işlemiş sayılabilir.

Turuncu kılıflı bir cep telefonunun ekranında işlem yapan bir kişinin elleri, arka planda dizüstü bilgisayar ve üst kısımda "HTS Kayıtları Delil Olur Mu?" yazısı.

HTS Kayıtları Delil Olur mu?

HTS (Historical Traffic Search), cep telefonu görüşmeleri, mesajlaşmalar ve baz istasyonu sinyalleri gibi iletişim verilerinin geriye dönük trafik kayıtlarıdır.

İçerik Değil, Trafik Bilgisi Sunar: HTS kayıtları iletişimin kiminle, hangi saatte ve hangi baz istasyonundan yapıldığını gösterir. Ancak konuşmaların veya mesajların içeriğini barındırmaz. Nokta atışı bir konum vermez; baz istasyonunun bulunduğu bölgeye göre 0 – 35 km arasında değişen yaklaşık bir lokasyon sunar. Operatörler bu verileri 2 ila 5 yıl arasında saklar.

Delil Olarak Kullanımı ve Yetersizliği: HTS kayıtları hem ceza davalarında (cinayet, örgüt üyeliği vb.) hem de hukuk davalarında (boşanma, aldatma vb.) delil olarak kullanılabilir. Ancak içerikten yoksun olduğu için tek başına kesin bir delil değildir ve mutlak suretle tanık, fotoğraf veya sosyal medya kayıtları gibi diğer somut delillerle desteklenmesi gerekir.

Erişim Şartları (Hukuka Uygunluk): HTS kayıtlarına sadece mahkeme/hâkim kararıyla erişilebilir (CMK Md. 135). Usulsüz elde edilen veriler mahkemelerde hukuka aykırı delil sayılarak reddedilir. Talep yolları üçe ayrılır: Savcılık soruşturmaları (Sulh Ceza Hâkimliği kararıyla), istihbarat faaliyetleri ve kişisel hukuk davaları (Mahkeme kararıyla).

AYM ve Yargıtay’ın Yaklaşımı:

Anayasa Mahkemesi (AYM), içeriği belli olmayan görüşme kayıtlarının ve HTS verilerinin bir kişiyi tutuklamak için gerekli “kuvvetli suç belirtisi” olarak kabul edilemeyeceğine hükmetmiştir.

Yargıtay kararlarına göre de içeriği tespit edilemeyen sinyal kayıtları, telefonun başkası tarafından da kullanılabileceği ihtimali göz önünde bulundurularak, tek başına mahkûmiyet için yeterli bir kanıt oluşturmaz.

Whatsapp Kayıtları Delil Olur Mu?

İletmiş olduğunuz metnin özeti aşağıdadır:

WhatsApp Kayıtlarının Delil Niteliği Özeti

WhatsApp şirketinin merkezinin ABD’de bulunması ve veri gizliliği politikaları sebebiyle, yazışma kayıtlarının doğrudan şirketten istenmesi (devlet güvenliği gibi çok istisnai haller dışında) mümkün değildir. Bu nedenle yargı mercilerine sunulan kayıtlar doğrudan taraflar tarafından temin edilmektedir. Kayıtların değiştirilebilir dijital veriler olması sebebiyle, ekran görüntüsü yerine akışı gösteren orijinal bir video kaydı ile sunulması delil değerini artırır; aksi takdirde mahkemelerce bilirkişi incelemesine ihtiyaç duyulur.

WhatsApp kayıtlarının üç temel yargı alanındaki değerlendirmesi şu şekildedir:

Ceza Hukuku Bakımından: Soruşturmalarda şüpheyi ortaya koyan veya destekleyen önemli bir delildir. Ancak, bu kayıtların hukuka uygun yollarla elde edilmesi şarttır. Başkalarının haberleşme gizliliğini ihlal ederek veya suç işlenerek elde edilen kayıtlar, CMK Md. 217 kapsamında hukuka aykırı sayılır ve delil olarak kabul edilmez.

Hukuk ve İş Davaları Bakımından: HMK Md. 199 kapsamında elektronik delil olarak kabul edilir. Yasal sınırı aşmayan borç/alacak davalarında ispat aracı olarak kullanılırken, iş davalarında (iş akdi feshi, işyeri gruplarındaki yazışmalar vb.) uyuşmazlıkların çözümünde dikkate alınır.

Aile Hukuku (Boşanma Davaları) Bakımından: Aldatma gibi kusurların ispatında sıklıkla kullanılsa da teknolojik olarak manipülasyona (ekleme/çıkarma) çok açıktır. Bu nedenle Yargıtay kararları gereği, WhatsApp yazışmaları tek başına “kesin delil” niteliği taşımaz. Hükme esas alınabilmesi için mutlaka diğer maddi delillerle (tanık, fotoğraf vb.) desteklenmesi ve orijinalliğinin teyit edilmesi gerekir.

Ahşap zemin üzerinde iki ayrı ev maketi ve ebeveyn-çocuk figürlerinin ortasında duran hakim tokmağı ile üstte "Çocuğun Velayeti Kaç Yaşında Değişir?" yazısı.

Çocuğun Velayeti Kaç Yaşında Değişir?

Çocuğun Velayeti ve Velayetin Değiştirilmesi Özeti
Velayetin Süresi: 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’na göre velayet, kural olarak çocuk 18 yaşına gelip ergin oluncaya kadar devam eder. Erginlikle birlikte velayet son bulur (ancak kanuni şartlar oluşursa kişi vesayet altına alınabilir).

Velayetin Değiştirilmesi Sebepleri: Şartların değişmesi halinde 18 yaşından önce velayet değişikliği davası açılabilir. Velayet sahibinin yeniden evlenmesi, sağlık sorunları, çocuğun bakımının aksatılması veya diğer ebeveynin talebi bu değişikliğe gerekçe oluşturabilir.

Çocuğun İradesi (12 Yaş Kriteri): 12 yaş ve üzerindeki çocukların idrak gücü gelişmiş kabul edildiğinden, mahkemeler velayet kararlarında çocuğun tercihini ve beyanını büyük ölçüde dikkate alır.

Aile Yükümlülüklerinin İhlali (TCK Md. 233): Velayet sahibi ebeveynin çocuğun eğitimini aksatması veya kötü alışkanlıklara/madde bağımlılığına yönelmesine göz yumması suç teşkil eder ve doğrudan velayetin değiştirilmesi sebebidir.

Yaş Gruplarının Önemi: Çocuğun bulunduğu spesifik yaş grubu (0-3, 4-7, 8-12, 13-17), hem velayetin ilk kime verileceği konusunda hem de sonrasındaki velayet değişikliği davalarında mahkemeler için belirleyici bir kriterdir.

Ahşap masa etrafında karşılıklı oturan iki kişinin elleri, ortada boşanma evrakı, kalem, iki altın alyans ve "Boşanmada Aldatma Nasıl İspat Edilir?" yazısı.

Boşanmada “Aldatma” Nasıl İspat Edilir?

Boşanma davalarında aldatma (zina) eyleminin ispatlanabilmesi, sürece yayılan özenli bir çalışmayı ve mahkemeye mutlaka hukuka uygun yollarla elde edilmiş delillerin sunulmasını gerektirir. Metinde öne çıkan ispat araçları ve hukuki sınırlar şunlardır:

Hukuka Uygun İspat Araçları (Geçerli Deliller):

İletişim Kayıtları: Olağan dışı haberleşme trafiğini gösteren SMS, WhatsApp mesajları ve HTS (arama/sinyal) dökümleri.

Tanık Beyanları: Aldatan eşin üçüncü kişiyle olan uygunsuz iletişimini ve ilişkisini doğrulayan şahit anlatımları.

Belgeler ve Kayıtlar: Uçak biletleri, banka/kredi kartı ekstreleri ve kolluk kuvvetlerince tutulan geçici konaklama kayıtları. (Yargıtay içtihatlarına göre, karşı cinsten iki kişinin aynı otel odasında konaklaması veya başkasından çocuk sahibi olunması zinanın kesin delili sayılmaktadır).

Görsel Deliller: Özel hayatın gizliliğini ihlal etmeden, sadece kamusal alanlarda (herkese açık yerlerde) çekilmiş destekleyici fotoğraf ve video kayıtları.

Hukuka Aykırı İspat Araçları (Geçersiz Deliller):

Eve veya araca gizli kamera/ses kayıt cihazı yerleştirmek, eşin telefon şifresini kırarak mesajlarını gizlice okumak hukuka aykırıdır ve bu deliller mahkemede reddedilir.

Türkiye’de “özel dedektiflik” yasal bir meslek statüsünde olmadığı için, bu kişiler vasıtasıyla toplanan verilerin hukuki geçerliliği sorunludur ve makul bir süzgeçten geçirilmesi gerekir.

Süreç Yönetimi: Davacı eşin, boşanma davası sürecinde veya öncesinde bu kanıtları stratejik olarak toplaması ve mahkemeye bir avukatın hukuki yardımıyla, aşama aşama sunması davanın seyri açısından büyük önem taşımaktadır.